skip to Main Content
Sabah Basar Basmaz Topuk Ağrısı…

Sabah basar basmaz topuk ağrısı…

TOPUK DİKENİ NASIL OLUŞUR? Nasıl çıkarılır?

Böyle bir başlık atmamın nedeni ‘diken’ lafının hep yanlış anlamalara yol açmasıdır.

Topuk dikeni denilen bu hastalıkta çekilen röntgenlerde diken görünümlü bir kemik çıkıntısı görülebilir.

Topuk dikeni nasıl oluşur

Ama ağrı nedeni bu ‘diken’ değildir. Aslında hastalığın isminde de diken yoktur bu isim ‘plantar fasiit (fasciitis)’ tir. Yani bunu ‘taban zarının zorlanma’ hastalığı olarak çevirmek daha kolay anlaşılmasını sağlar.

‘Topuk dikeni ‘hastalığı olunca illa bir dikenin röntgende görülmesi de gerekli değildir.  Diken gibi görünen bu yapı vücudun bir koruma mekanizmasıdır. Bu dikene sahip olmanıza neden olan olaylar bir domino taşı dizgesi gibi üstüste gelir.

Topuk Dikeni

Dümdüz zeminlerde yürürüz

Ayakkabı ile ayaklarımızın hareketini sınırlarız

Spor, esneme hareketleri yapmayız

Bacak arkasında ki adaleler esnekliğini kaybeder

Ayak tabanında ki yapılar esnekliğini kaybeder

Gelen yükleri dağıtıp, yumuşatacak mekanizmalar bozulur

Vücudun tüm yükünü taşıyan ayak yapıları sertleşir ve yapıştıkları kemik noktalarını çekmeye başlarlar

Ağrı olmaya başlar

Topuk kemiğinde bu yapışma noktalarında zarların gevşemesi için çıkıntılar oluşmaya başlar

Röntgen çekildiğinde çıkıntı görülür….

İşte topuk dikeni dediğimiz şeyi düzeltmek istiyorsak bu domino taşlarından bir veya birkaçını düzeltmemiz gerekecektir.

Topuk dikeni olduğu nasıl anlaşılır?

Boşa uğraşmayın elinizle o dikeni bulmanız, hissetmeniz çok zordur. Ancak devasa bir hal alırsa ele gelir ; ama o da çoook nadirdir…

Çoğunlukla sabah basar basmaz topuk ağrısı olur ve yürüdükçe azalır sonra tekrar akşama doğru artar. Akşam biraz oturursunuz ve kalkıp basınca ah! hemen topallatacak kadar ağrı olur. Ayakkabı değiştirince bazen rahatlar gibi olur. Bazende belli bir ayakkabınızı giyince arttığını fark edersiniz. İşte hep bunlar duruma ve hastalığın derecesine göre değişir.

Topuk Dikeni

Ovalamak işe yaramayınca ilk iş taban ağrısı topuk ağrısı diye Google a bakılır ve romatizmadan kırıklara dek bir çok yazı boğar sizi. Topuk dikeni diye aratınca da tanımlamalar arasında kaybolursunuz.
Neyse sıkmadan sadede gelelim…
Yukarıdaki şikayetler varsa hemen yapmanız gereken bir şişe bulup ayak altında yuvarlamak DEĞİLDİR.
Evet masaj işe yarar ve şişe yuvarlamak bunun en minnetsiz yöntemidir ama bunu biraz kenarda bırakalım.

İlk yapmanız gereken baldır arka kaslarınızı ve ayak tabanınızı gerdirebildiğiniz kadar gerdirmektir.

Şöyle:
Evde sağlam esnemeyen bir kemer bulunur,
esnemeyen bir spor ayakkabı giyilir
bacak dümdüz uzatılır ve kemer önce ayakkabı burnundan (bir sonraki esnetmede biraz aşağısından) dolanarak iki el yardımı ile topuk hafif yukarı kalkacak ve diz dümdüz olacak şekilde acı acı gerdirme yapılır.
Her gerdirme de 10-15 saniye beklenir ve 5 saniye ara verilir
Gerdirme esnasında acı hissetmek iyidir.
Tekrar…tekrar…tekrar

Ne kadar çok tekrar edilirse o kadar iyi olur.
Sabah kalkınca gene arka baldır ve taban esnetmesi ile güne başlayın… ve bu kadar.
Ayak taban ortasına başparmaklar ile yapılacak ileri geri ve yanlara doğru bastırmalı masajlar sizi çok mutlu eder.

Bunu Youtube da var olan şu egzersizlere bakarak yapabilirsiniz:

Aramaya : ‘plantar fasciitis exercises’ yazın ve Dr Jo u seçip izleyebilirsiniz.

10 gün sonra halen ağrınız devam ediyorsa doktorlara ihtiyacınız olacak demektir.

Cerrahi son seçenektir ve baş edilemediği durumlarda yapılır ve oldukça etkili bir cerrahisi vardır.

Medikal (ameliyatsız) tedavi:

1- Esnetme ve egzersiz: Tüm diğer tedaviler ile beraber devam edilmesi gerekir. Unutmayın bu duruma yaşam koşulları neden oldu. İmkanınız varsa toprakta, çimde, kumda uzun uzun yalınayak yürüyüşler iyi olur.

Topuk Dikeni

2- Yürürken taban zarını esnetmek için farklı ayakkabılar dizayn edilmiştir. Tabanı kayık gibi bombeli olan ayakkabılar ( rocker bottom) düz zeminde yürümeyi seçmiş olan bizler için hareket halinde iken farklı yüklenmeler ve esnemeler ile iyilik kazandırır. Bunlara 2-3 gün alışmak gerekebilir. Ciddi denge sorunları ile beraber düşme sorunları olan hastalarda kullanılması önerilmez.
Topuk yastıkları iyi ayarlanmış ve topuk-ayakkabı ilişkisi düzgün kurulmuşsa yardımcı tedavi olarak kullanılabilinir.

rocker bottom ayakkabı

3-Enjeksiyon: Kemiğe yapılmaz, direk yumuşak dokuya yapılır. Önce uyuşturulur.
Ağrı üzerinde oldukça etkili olabilir. Ancak esnetme yapılmadığı sürece aynı olay bir dönem sonra tekrarlanır. Önce cilt uyuşturulur

Türleri:
Kortizon: Betametazone gibi kortizon türevleri lokal uyuşturucu ile yapılır. Enjeksiyon sonrası ağrı uyuşturucu nedeniyle hemen azalır ve 3 saat hissedilmez. O gece ve sabah bir miktar eski ağrı olabilir, 3. Gün civarı ağrı geçer ve rahatlık başlar. Bu enjeksiyon tedavisini seçmişsek hastalarımızdan ağrı geçtikten sonra da esnetme egzersizlerine devam edeceklerine dair iyi bir söz alırız; aksi takdirde 6 ay sonra bu durum tekrarlar ve mutsuzluk umutsuzluğa döner.
Proloterapi: Bu tedavinin amacı ise topuk bölgesinde aşırı bir iyileşme yanıtı oluşturmaktır. Tam kan, PRP, ya da irritan bir madde olarak saline , dextrose, lidokain gibi sıvılardır. Bu tedaviyi birkaç kez tekrarlamak gerekir. Daha doğal bir iyileşme sağlayabilir ama ağrılı dönemi ve şikayetlerin geçme süresi uzun olabilir.

4-ESWT: Taban zarına ultrasonografi ya da mekanik atımlarla iyileşmeyi tetiklemek için kullanılır. 3-4 seans yapılması gerekebilir. Eskiden ve halen daha Anadolu’da topuk dikeni olduğu zaman ya taşların üzerinde zıplayarak ya da bir taşla topuk bölgesine darbeler vurulurdu. Böylelikle topuk ağrısının geçtiği keşfedilmişti. Topuk dikeni lafı yaygınlaşınca bu işlemin topuk dikenini kırdığına inanıldı. Aslında olan şey o bölgede bir kanama, ödem yaratarak vücudun şiddetli bir iyileşme cevabı yaratmasıdır. Tabi yöntem olarak vahşi midir? Çok vahşidir. İlk anda ki ağrısı 3 gün sonra beşe ona katlanır. Kişi haftalarca aynı ağrıyı sızıyı çeke çeke yürüyemez, üzerine basamaz ve kocaman şişmiş mosmor bir topuk olur. Sonunda iyileşme cevabı ile uzun süre bir daha topuk ağrımayabilir ya da hiç geçmez ağrıyı boşa çekmiş olursunuz. Yine de zamanında yokluklar içinde bulunmuş ve benzer durumlar için akılda kalması gereken bir yöntemdir kendileri. Uzak kalsın diyelim.

5-Cerrahi:

Baldır adalesi basit gevşetme
İlk cerrahi seçenek alakası yokmuş gibi görünse de baldır arka adalesinden bir tanesini gevşetmektir. Bu işlem oldukça rahat yapılan ve komplikasyon oranı en düşük işlemdir. Medial gastrocnemius adalesini dizin büklüm yerinin aşağısından arka tarafta 2 cm bir kesi ile girip gevşetmek yaklaşık 10 dakika almaktadır. Cerrahi sonrası hastanede yatmak gerekmez ve yürümeye aynı gün başlanır. 10 gün gibi bir sürede de iyileşme sağlanır.

Taban zarı gevşetme:

Topuk bölgesinden yapılan kapalı ve açık türlü taban zarı gevşetme ameliyat teknikleri vardır. Ancak topukta sertleşmiş zarın oradan geçen plantar siniri sıkıştırması durumunda bu işlem gerekebilir.

Evet buradan da anlaşılacağı gibi ameliyat, topuk dikenini çıkarmak gibi bir işlem değildir. Dikeni çıkarmak için zarı zaten gevşetmek gerekir zaten işe yarayan da odur. Dikenin filmde görülmesin diye çıkarılması ise klasik ameliyat tekniklerinde önerilmez. Yani dikenin filmde görülüp görülmemesi ağrı ve hastalıkla ile ilişkili değildir.

Back To Top